TÜRK BAYRAĞI'NIN TARİHÇESİ
Türklerin ilk kullandıkları bayraklarla ilgili kesin bir malumat olmamasına
karşın Orta Asya
Tarihine dayanarak İslamiyet'ten önceki Türklerde Tuğ denilen bayrak ve bayrağa
benzer sembollerin
kulullanıldığı bir gerçektir. Siyah, kırmızı, mavi, yeşil, beyaz gibi çeşitli
renkler ve semboller
kullanmış olan eski Türkler, bir mızrak ucuna bağladıkları alametlere değişik
isimler vermişlerdir.
İlk Müslüman Türk devletlerinden Gaznelilerin bayrakları yeşil zemin üzerine
beyaz hilal ve kuş
resimleriyle yapılmıştı. Karahanlıların bayraklarında al renk üzerinde dokuz tuğ
resmi bulunurdu.
Büyük Selçuklu Devletinin ilk dönemlerinde mavi zemin üstüne beyaz çift kartal
sembolü ve siyah
çizgili gerilmiş yay ve ok resimleri vardı. Sonraki dönemlerinde siyah bayrak
kullandılar. Haçlı
seferlerine önderlik eden Selahaddin Eyyübi'nin bayrağında hilal bulunuyordu. Bu
şekli hem bu
devletin bayrağı,hem de Avrupalılar tarafından İslamiyetin sembolü olarak kabul
edildi.
Osmanlılarda bayrak padişahı, yani devleti temsil ederdi. Her ocağın, birliğin,
hatta her taburun
ayrı sancağı vardı. Bayraklarda yeşil ve kırmızı renkler hakimdi.
Osmanoğullarının hanedan rengi
kırmızıydı. Osmanlıların ilk bayrağı Anadolu Selçuklu hükümdarı Gıyaseddin
Mes'ud tarafından Osman
Bey'e gönderilen beyaz renkli bayraktı. Osmanlı sancağının rengini ve bugünkü
Ayyıldızlı Türk
bayrağının şeklini belirleyen Sultan Birinci Murat ve Yıldırım Bayezıt
devirlerinde yaşayan Timurtaş
Paşa'dır. Osman Gazi'den itibaren Kanuni devride dahil olmak üzere padişahlara
özel bayrak rengi
beyazdı. Yavuz Sultan Selim Çaldıran ve Mısır seferlerinde beyaz ve kırmızı
renkli bayraklar kullandı.
Yine Çaldıran seferinde ilk defa kullanılan yeşil bayrak, bu savaştan sonrada
sık sık kullanıldı.
Osmanlılar yeşil bayrağı hilafete sahip olduklarını göstermek için
kullanmışlardır. Sultan 1. Mahmut
devrinde de donanma bayrağı olarak kullanılmıştır. Sultan II. Mahmut devrinde de
bayrak şekilleri
aynı devam etti. Yalnız kalelere ve hükümet binalarına ayyıldızlı al sancak
çekildiği görülmüştür.
Kırmızı zemin üzerine yıldız ve hilal bulanan bayrak, ilk defa 1793 yılında
devletin resmi bayrağı
olarak kabul edilmiştir. Bu bayrak sekiz köşeliydi. Sultan I. Abdülmecit
zamanında 1842 yılında
yıldızlı beş köşeli olmasına karar verildi. Sultan Abdülaziz zamanından
başlayarak, padişahlara
mahsus kırmızı bayrakların ortasında tuğraların beyaz ve sekiz köşeli
kullanılması adet oldu.
Vişneçürüğü rengiyle değiştirilen bu bayrak saltanatın kaldırılmasına kadar
devam etti.
1922'de Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından saltanatın kaldırılmasıyla
saltanata mahsus bayrak
kaldırıldı. Daha önceki milli bayrak muhafaza edildi. Cumhuriyetin kurulması ve
halifeliğin kaldı_
rılmasıyla 1925'te bir sancak talimatnamesi çıkarılarak, savaş ve ticaret
gemileri hakkındaki esaslar
kabul edildi. 1936 tarihinde Türk Bayrağı'nın şekli ve ölçüsü kesin bir şekilde
tespit edildi. 1937
tarihinde 45 maddelik bir tüzükle Türk Bayrağı'nın kullanılışı kural altına
alındı.